De koppermaandagprent die het Grafisch Centrum Groningen elk jaar uitgeeft is in 2011 een reproductie van het schilderij “Ubbo Emmiussingel” van Jan Lucas van der Baan. Ook in  2005 (gezicht op Noorderhaven te Groningen)  en 1996 (Gezicht op Groningen) zijn schilderijen van Van der Baan als koppermaandagprent verschenen.

2010

De erven van der Baan hebben een portret van Job Hansen, geschilderd door Jan van der Baan geschonken aan de Stichting Behoud Beeldende kunsten Groningen

Zijn eigenlijke schilder- en tekenopleiding begon in 1931 aan de Academie voor Beeldende Kunsten “Minerva” in Groningen. In die jaren waren zijn leermeesters o.a. C.P. de Wit, A.W.Kort en D.de Vries Lam. In 1934 vertrok Jan van der Baan naar Amsterdam en werd student aan de Rijksnormaalschool voor tekenleraren. Hij volgde daar lessen van o.a. prof. Huib Luns. Hij rondde zijn opleiding af met het behalen van de onderwijsbevoegdheid MO-A en MO-B tekenen.

In dezelfde jaren sloot hij zich aan bij de Groninger Kunstkring “De Ploeg”. Langdurige vriendschappen werden gesloten met Job Hansen en Jan Altink. Helaas waren de jaren dertig voor niemand rooskleurig. Schilderijen werden nauwelijks verkocht en ook in het onderwijs waren amper vacatures. Jan van der Baan bleef echter aan het werk en met zijn kunstvrienden Thees Meesters en Anton Buytendijk huurde hij een bovenhuis, waar ieder van hen een atelier had en de vrijheid bezat om ongestoord te kunnen werken.

Na als tijdelijk docent/vervanger op scholen in Heerenveen, Drachten, Warffum en Hoogezand werkzaam te zijn geweest werd Jan van der Baan in 1941 als docent tekenen benoemd aan de Meisjes HBS in Groningen (later Thorbecke-college) Na de pensionering van Jan Jordens volgde Jan van der Baan zijn leermeester op en werd hij tot aan zijn pensionering docent aan de Gemeentelijke HBS (later Dalton HBS, thans Zernike-college).

Na de tweede wereldoorlog werkte Jan van der Baan ook als glazenier bij een glasfabriek in Groningen: zo herstelde hij glas-in-loodramen voor de St.Jozefkerk aan de Radesingel en maakte hij een raam voor de coaster “Calvijn” en voor het nieuwe kantoor van de Dordtsche Brandverzekerings Mij”op de hoek Herestraat-Coehoornsingel. Hierin werd de legende verbeeld van “de arm van St.Jan”: de waarborg tegen brand.

In de jaren vijftig kwamen elke zaterdag enkele mensen samen in het Veerhuis bij de Steentilbrug. “Ploegleden” en andere geïnteresseerden hadden daar een grafisch centrum, waar een lithopers, lithostenen en andere attributen verzameld waren. Jan van der Baan was van het begin af aan bij het Grafisch Centrum betrokken, dat pas in 1971 tot een stichting werd omgevormd en zich vestigde in de Warmoesstraat 39. Hij werd voorzitter en bleef dat tot 1987.

Vanaf zijn 19de jaar heeft Jan van der Baan altijd een schip gehad. Als geen andere kende hij het water in het Noorden, vooral de Waddenzee. Geen wonder dat in de loop der jaren veel schilderijen zijn gewijd aan de zee, de meren, havens, kusten, groene oevers, mooie luchten en schepen, en de bedrijvigheid en vertier eromheen.
Als geboren en getogen Stadjer schilderde hij vele malen de stad Groningen en haar directe omgeving. Ook maakte Jan van der Baan veel portretten. Zijn grafisch werk omvat een groot aantal zeefdrukken, etsen, litho’s, linosneden en houtsneden.

Van der Baan schilderde met liefde en toewijding, en had daarbij een soort credo: “Ik schilder niet, hét schildert”. Hij bedoelde daarmee: “Ik hanteer het materiaal, ik kijk, en de impuls en de sterke wens komen vanzelf om juist dat werkstuk te maken. En dan biedt het schilderij zich aan.”
Inderdaad, in elk schilderij komt de schilder te voorschijn: kleurrijk, harmonisch, registrerend, mild en met de rust van de eenvoud. Jan van der Baan heeft zijn aanleg en dus zichzelf verwezenlijkt en beter kan een mens het niet doen.

1924-1931 Gemeentelijke HBS te Groningen

1931-1933  Academie Minerva te Groningen

1933  lid Kunstkring Zig-Zag te Groningen

1933-1936  MO A en MO B tekenen aan Rijksinstituut tot Opleiding van Teekenleeraren te Amsterdam

24 december 1936  Verloving met Peta Edzes

1936-1939  leraar School voor Handenarbeid te Groningen

1938  leraar Gemeentelijke HBS voor Meisjes te Groningen

1939  Leraar Vaktekenschool te Roden

1940  leraar Rijks HBS te Almelo

1940  leraar Rijks HBS te Warffum en te Sappemeer

1941  Jan aspirant-lid Groninger Kunstkring De Ploeg (vanaf 1945 lid)

1941 leraar Rijks HBS te Drachten

1941-1942 leraar Rijks HBS te Heerenveen

21 oktober 1942 huwelijk Jan en Peta; zij gaan wonen aan de Van Heemskerckstraat 42a te Groningen

1942-1948  leraar Gemeentelijke HBS voor Meisjes te Groningen

1948  zeilschip Olivier gebouwd

1948-1976  leraar Gemeentelijke HBS (later Dalton HBS/Zernike College) te Groningen

1953  Verhuizing naar Radesingel 23a te Groningen

1962  Opening Grafisch Centrum, Oosterhaven NZ te Groningen

1965  verhuizing Grafisch centrum naar ‘t Voormalig Klein Poortje

1972  Zeilschip Olivier verkocht en motorsloep La Vieille gekocht

1975  bezoek HKH Prinses Beatrix en ZKH Prins Claus aan Grafisch Centrum

1980  verhuizing naar Heresingel 6a te Groningen

15 juli 1990  Jan Lucas van der Baan overlijdt op 78-jarige leeftijd te Groningen

25 januari 2000  Peta van der Baan-Edzes overlijdt op 89-jarige leeftijd te Groningen

2008 Odd Fellowhuis Groningen: Grafiek van Jan van der Baan

2006  Verkooptentoonstelling Kunsthandel Hofsteenge te Groningen

2002  Overzichtstentoonstelling Noordelijk Scheepvaart Museum te Groningen

1993  Expositie ’75 jaar De Ploeg” te Warffum

1991  Overzichtstentoonstelling Synagoge te Groningen

1986  Expositie Noordelijk Scheepvaartmuseum te Groningen

1983  Expositie Gemeentehuis Eelde (solotentoonstelling)

1982  Expositie Pictura te Groningen (solotentoonstelling)

1981  Expositie ‘De Ploeg’, De Oosterpoort te Groningen

1980  Expositie De Lawei te Drachten

1979  Expositie Pictura te Groningen

1979  Expositie ABN te Hoogezand (solotentoonstelling)

1979  Expositie Molen Adam te Delfzijl (solotentoonstelling)

1977  Expositie kasteel Zwaluwenburg te Elburg

1972  Expositie Inventarisatie Groninger Kunsten, Groninger Museum

1970  Expositie Galerie Wijngaard te Groningen

1970  Expositie Molen Adam te Delfzijl (solotentoonstelling)

1968  Expositie ‘Een halve eeuw De Ploeg’, Groninger  Museum

1968 Expositie ‘t Centrum te Veendam (solotentoonstelling)

1967  Expositie ‘Dynamisch Groningen’ , Pictura te Groningen

1965  Expositie Galerie Heins te Groningen

1965  Expositie Eshof te Norg (solotentoonstelling)

1962  Expositie Galerie de Mangelgang te Groningen (solotentoonstelling)

1962/1963  Expositie Ku(n)stvaart, diverse plaatsen in Nederland

1960  Expositie Jur Gazendam te Groningen

1958  Expositie Galerie de Mangelgang te Groningen (solotentoonstelling)

1954  Expositie eigen werk thuis aan Radesingel 23a

Van het grafisch werk is de inventarisatie compleet, bezitters van een litho of zeefdruk hoeven dus niet te reageren.

Uw reactie is zeer welkom!

Erven Jan Lucas van der Baan
Fenneke Wijnia-Edzes, Oude Weg 33, 9561 LA Ter Apel.
Telefoon 0599 582070
info@janvanderbaan.nl

Links:

Grafisch Centrum Groningen www.grafischcentrumgroningen.nl

Stichting behoud beeldende kunsten Groningen http://www.sbbkg.nl/

Noordelijk Scheepvaartmuseum www.noordelijkscheepvaartmuseum.nl

Kunsthandel Sibbele Ongering www.ongering.nl

Kunsthandel Hofsteenge www.hofsteenge.com

Kunsthandel Richard ter Borg www.terborg.com